Sinds oktober 2025 zijn er in Nederland meer dan één miljoen kippen gedood en geruimd door vogelgriepuitbraken. Dat betekent: dieren worden massaal gedood om verspreiding van het virus te stoppen. Hoe je het ook wendt of keert: elke uitbraak eindigt met de dood van hele stallen vol dieren.
Er bestaat veel onduidelijkheid over vogelgriep. Daarom beantwoorden we een aantal vragen.
Hoe is vogelgriep ontstaan?
Vogelgriep bestaat al heel lang, net zoals mensen al eeuwen te maken hebben met griepgolven. De meeste varianten zijn mild.
Maar door de manier waarop we dieren tegenwoordig houden, met (tien)duizenden bij elkaar in megastallen, krijgen virussen veel meer kans om zich snel te verspreiden en te veranderen. Daardoor zien we vaker uitbraken met een hoog-pathogene, dodelijke variant.
Wilde (trek)vogels kunnen het virus verspreiden, maar de grootschalige rampen ontstaan vooral door ons systeem van intensieve veehouderij.
Komt vogelgriep alleen voor in megastallen?
Nee, vogelgriep alle vogels aantasten. Onderhand ook al bij andere zoogdieren (incl. de mens met dodelijke afloop).
Wilde vogels zoals hoenders, watervogels (ganzen, eenden, meeuwen) en roofvogels zijn extra gevoelig voor de hoog-pathogene variant. Daar zie je vaker sterfte als gevolg. Andere wilde vogels kunnen het virus dragen zonder zichtbaar ziek te worden.
Gaan alle vogels dood aan vogelgriep?
Wilde vogels niet altijd. Bij sommige soorten zie je veel sterfte, bij andere niet.
Maar in megastallen wel: als vogelgriep wordt vastgesteld op een bedrijf, worden álle dieren daar gedood. Dus of ze ziek zijn of niet: ze gaan allemaal dood of worden gedood. Overigens is de kans dat ze het overleven bij besmetting, minimaal.
Dat gebeurt ook sneller omdat kippen in megastallen genetisch op elkaar lijken waardoor ze allemaal even gevoelig zijn en heel dicht op elkaar leven. Ook is hun immuniteit lager omdat ze veel stress ervaren in de kippenindustrie. Daarom kan het virus zich ontzettend snel verspreiden.
Dat is een beetje alsof je een bos hebt met allemaal dezelfde boomsoort, dicht op elkaar geplant: zodra er één ziekte binnenkomt, verspreidt die zich razendsnel. Er is weinig variatie die het virus kan afremmen en doordat alles zo dicht op elkaar staat, springt het probleem van de ene naar de andere boom.
In een gevarieerd bos, waar verschillende soorten bomen groeien en er meer ruimte is, blijft een ziekte veel vaker beperkt.
Er is toch een vaccinatie tegen vogelgriep?
Ja, die is er.
Maar omdat Nederland een exportland is, willen veel stallen niet meedoen aan vaccinatie.
Je mag gevaccineerde kippen vaak niet exporteren of verkopen voor commerciële doeleinden, omdat gevaccineerde dieren antistoffen hebben die lastig te onderscheiden zijn van antistoffen van een geïnfecteerd dier. Daardoor houden handel en export de vaccinatie tegen.
Omdat de export eronder zou lijden, is er ook minder economische druk om vaccinontwikkeling echt groot te maken. Naar onze mening is een vaccin een tijdelijke oplossing. De beste oplossing is het stoppen van megastallen.
Wat is volgens Vrede voor Dieren de oplossing?
Afschaffen van megastallen.
Het is voor dier noch mens gezond om met (tien)duizenden tegelijk, 24/7, op één plek opgesloten te zitten.
Het veroorzaakt stress, onrust, agressie en ziekte.
Kippen hebben een lichaam maar óók een brein en behoeften, zoals ruimte, rust en controle over hun omgeving.
In megastallen worden kippen niet alleen sneller ziek, ze krijgen ook geen mentale rust. Met alle gevolgen van dien.
Ze leven in een systeem waarin een virusuitbraak niet alleen “een risico” is, maar een garantie op massale dood.
Zolang we megastallen blijven houden, zorgt de vogelgriep voor massale moord. Dit systeem is niet houdbaar.